Jak przygotować brief dla projektanta? Wystarczy jednostronicowy opis, który odpowiada na cztery pytania: co ma powstać, po co, dla kogo i gdzie będzie używane. Nie musi być długi ani ładny, musi być konkretny. Dobry brief mieści się na jednej stronie A4 i skraca liczbę rund poprawek zwykle o połowę, bo projektant nie zgaduje kierunku, tylko go realizuje. Najczęstszy błąd to zacząć od kolorów, a nie od celu, i napisać „nowoczesne, ale klasyczne”, czyli zdanie, które nie znaczy nic.
Odbieram briefy od kilkunastu lat i wiem, które fragmenty zawsze są puste. Poniżej schemat, który wypełnia się w kwadrans, przykłady zapisu zakresu i to, co robić, gdy nie masz żadnych inspiracji, bo to najczęstsza sytuacja ze wszystkich. Jeśli zamawiasz stronę internetową, skorzystaj z osobnego wzoru: brief strony internetowej.
Brief to dokument startowy, który zamienia rozmowę o gustach w projektowanie pod cel. Zawiera kontekst marki, zakres, ograniczenia i kryteria oceny, czyli odpowiedź na pytanie, po czym poznamy, że projekt jest dobry.
Bez briefu powstaje coś ładnego, ale trudnego do oceny. Nie wiadomo, co poprawić, bo nie było ustalone, do czego dążymy. Poprawki zaczynają być wtedy kwestią nastroju, a nie argumentu, i to jest moment, w którym projekty się przeciągają.
sprawdź: Ile kosztuje dobry projekt graficzny oraz Darmowe kreatory grafik czy profesjonalny projekt
Nie musi brzmieć profesjonalnie. Ma być prawdziwy.
Krok piąty bez komentarza nie działa. Dwie osoby patrzą na ten sam przykład i widzą co innego: jedna układ, druga kolor.
Cztery rzeczy, krótko:
Wzór, który wystarcza: „Marka: usługa dla osób, które chcą X, ale mają problem Y. Projekt ma sprawić, że widać Z i łatwiej podjąć decyzję o kontakcie”.
Z rozmowy z klientem. Producent pomostów pływających, który zamawiał przebudowę strony, powiedział zdanie, które powinno stać na początku każdego briefu: „ja nie chcę robić strony takiej, która mi się podoba, tylko takiej, która trafi do mojego klienta”. To rozróżnienie zamyka połowę potencjalnych sporów o kolory, zanim się zaczną.
sprawdź: Spójna identyfikacja wizualna: co to jest i jak ją wdrożyć
„Logo” i „identyfikacja wizualna” to nie jest to samo, a różnica w nakładzie pracy bywa dziesięciokrotna. Zakres opisuje się listą: co powstaje, ile wersji, gdzie będzie używane.
Przykłady zapisu, które nie zostawiają miejsca na domysły
| Projekt | Konkretny zakres |
|---|---|
| Logo | 2 propozycje, 2 rundy poprawek, wersja pionowa i pozioma, jednokolorowa, pliki wektorowe |
| Social media | 10 postów, 10 stories, 5 okładek wyróżnionych relacji, szablony edytowalne |
| eBook | skład 40 stron, okładka, 10 ikon, wersja do druku i do czytania na telefonie |
| Druk | ulotka A5 dwustronna, przygotowanie do druku ze spadami i profilem kolorystycznym |
| Strona | strona główna plus 5 podstron, projekt w Figmie, wdrożenie, wersja mobilna |
Jeśli część decyzji ma zostać po stronie projektanta, wpisz to, ale z granicą: „kolory do zaproponowania, ale bez neonów i bez pasteli”.
Liczba rund poprawek jest tym punktem, którego brakuje najczęściej, a to on decyduje, kiedy projekt się kończy.
„Dla wszystkich” to pułapka, bo wtedy nie da się ocenić, czy projekt pasuje. Nie trzeba robić person, wystarczą trzy, cztery zdania: etap życia, problem, obiekcje, co decyduje o wyborze.
Wzór: „Odbiorca: osoby w wieku 30 do 45 lat, które chcą szybciej podjąć decyzję zakupową, ale boją się ryzyka. Ważne są konkret i poczucie bezpieczeństwa. Ma wyglądać profesjonalnie, ale bez sztywnego korporacyjnego tonu”.
sprawdź: Jakie kolory i fonty zwiększają zaangażowanie użytkowników
„Nowoczesne i klasyczne” to komunikat „zrób dobrze”. Zamiast etykiet działają dwie rzeczy: opis wrażenia, jakie ma zostać, i lista tego, czego unikać.
Metoda pięć na pięć
Lista „nie” jest ważniejsza od listy „tak”, bo ogranicza pole szybciej.
Z rozmowy z klientką. Osoba zakładająca fundację terapeutyczną nie potrafiła wskazać stron, które jej się podobają, ale bezbłędnie opisała, czego nie chce: „nie chcę, żeby wyglądała jak takie typowo przedszkolne strony, gdzie są animowane obrazki”, i dodała, że piktogramy owszem, ale bez ludzików trzymających się za ręce. To był najbardziej użyteczny fragment całej rozmowy. Dwie negatywne wskazówki dały mi więcej niż dziesięć linków do stron „które są ładne”.
To najczęstsza sytuacja, nie wyjątek. Na pytanie o inspiracje najczęściej słyszę wariant zdania: „nie potrafię sobie teraz przypomnieć żadnej” albo „nie mam takiej, która wow”. To nie jest problem, o ile zrobisz jedną z tych rzeczy:
Czego nie robić: wysyłać dziesięciu linków bez komentarza. Wtedy projektant zgaduje, co konkretnie Ci się w nich podoba, a szansa trafienia wynosi mniej więcej tyle, co przy losowaniu.
Najczęstsze zdanie po odbiorze projektu bez tej sekcji brzmi: „ładne, ale nie da się tego użyć”. Wystarczy wypisać miejsca użycia, resztę projektant dobierze sam.
Budżet w briefie nie służy do naciągania. Służy do tego, żeby zaproponować wersję, na którą Cię stać, zamiast wyceniać coś, co i tak odpadnie. Widełki wystarczą.
Zapis, który jest prosty i uczciwy: „Budżet: 1500 do 2500 zł, zależnie od zakresu. Termin: do 20 lutego, data sztywna, bo start promocji”.
Napisz też, czy termin wynika z konkretnej daty. Sztywny deadline zmienia kolejność prac, a czasem zakres.
Dwa scenariusze, obserwowane wielokrotnie, oba kończą się opóźnieniem.
Za mało materiału. Projekt czeka na treści, które nigdy nie przychodzą, bo klient nie wie, co dokładnie ma przygotować. Termin liczy się od materiałów, nie od umowy, więc projekt stoi.
Za dużo materiału bez struktury. To jest wersja rzadziej opisywana, a równie kosztowna. Jeden z klientów dosłał w ciągu tygodnia opisy, mapę strony, uwagi od znajomego z zagranicy i kolejne pliki, a potem sam podsumował: „zasypałem panią materiałem, bo cały czas coś dorzucałem”. Materiału było aż nadto, brakowało decyzji, co z tego wchodzi na stronę, a co nie.
Brief rozwiązuje oba przypadki, bo zamyka listę na starcie.
Kontrprzykład z tego samego okresu: klientka, która przy pierwszej rozmowie miała gotowe zdjęcia, wszystkie opisy i wiedziała, jakiej kolorystyki chce. Projekt ruszył od razu, bez rundy dopytywania. Różnica w czasie realizacji to zwykle dwa do trzech tygodni.
sprawdź: Profesjonalna grafika marketingowa: jak poprawia wyniki kampanii
Test: daj brief osobie spoza firmy. Jeśli potrafi powiedzieć, co ma powstać i po czym poznać, że projekt jest udany, brief jest gotowy.
Logo dla marki usługowej „Potrzebne logo do firmy z usługami X. Cel: budować zaufanie i wyglądać premium, bez korporacyjnego tonu. Odbiorca: osoby 30 do 45 lat, które boją się ryzyka. Zastosowanie: strona, Instagram, nadruk na małych etykietach. Wersje: jasne i ciemne tło, pion i poziom. Styl: czysto, prosto, bez ozdobników. Unikać: gradientów i cienkich fontów. Budżet 2000 do 3000 zł, termin do 15 marca, dwie rundy poprawek.”
Skład eBooka „Potrzebny projekt okładki i skład PDF na 40 stron. Cel: czytelność i wrażenie jakości. Odbiorca: osoby, które chcą szybko wdrożyć temat, więc układ ma prowadzić. Elementy: tytuły, wyróżnienia, miejsce na checklisty, 6 prostych ikon. Format A4, wersja do druku i do czytania na telefonie.”
Szablony do social mediów „Potrzebne 10 postów i 10 stories jako baza. Cel: spójność i szybkie publikowanie bez wymyślania od zera. Odbiorca: osoby przewijające szybko, więc nagłówki muszą być czytelne z miniatury. Styl: energiczny, ale nie krzykliwy. Pliki edytowalne, z krótką instrukcją użycia.”
Niczym w konstrukcji. Różni się zakres: brief dla grafika częściej dotyczy pojedynczych materiałów, brief dla projektanta całego systemu albo strony. Struktura, czyli cel, odbiorca, zakres, styl, formaty, termin i budżet, jest ta sama.
Jedna strona A4 wystarcza w większości projektów. Dłuższe briefy zwykle powtarzają to samo innymi słowami albo opisują rzeczy, które i tak zostaną ustalone w rozmowie.
Nie musisz, ale bez niego dostaniesz wycenę zakresu, który być może Cię nie interesuje. Widełki oszczędzają jedną rundę rozmów po obu stronach.
Podaj antyinspiracje, czyli to, co Ci się nie podoba, z jednym zdaniem uzasadnienia. Działa równie dobrze, a przychodzi ludziom znacznie łatwiej.
Osoba, która podejmuje ostateczną decyzję o akceptacji projektu. Jeśli brief pisze ktoś inny niż decydent, poprawki wracają na etapie, na którym są najdroższe.
Przy jednej grafice wystarczy kilka zdań w mailu. Brief zaczyna się opłacać przy zestawie materiałów, przy logo i przy wszystkim, co ma być używane dłużej niż jeden raz.
Wtedy najprościej wysłać to, co masz, i umówić się na rozmowę. Z piętnastu minut rozmowy zwykle powstaje brief lepszy niż z godziny wpatrywania się w pusty dokument.
Brief nie musi być formalny ani długi. Musi odpowiadać na cztery pytania: co, po co, dla kogo i gdzie będzie używane. Jeśli masz materiały, ale nie wiesz, jak je ułożyć, napisz przez formularz i wyślij to, co jest. Zakres pracy opisuję na stronie identyfikacja wizualna, a przykłady realizacji są w portfolio.
Autor
Karolina Wcisło
Projektantka stron internetowych i materiałów graficznych. Od ponad 10 lat tworzę strony na WordPressie dla firm i specjalistów — zdalnie, dla klientów z całej Polski. Prowadzę jednoosobowe studio graficzno-webowe Click Made.
